HOOFDSTUK VEERTIEN
De drie hoedanigheden van de materiele natuur
listen to complete chapter 14
śrī-bhagavān uvāca
paraḿ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāḿ jñānam uttamam
yaj jñātvā munayaḥ sarve parāḿ siddhim ito gatāḥ
The Supreme Personality of Godhead said: Again I shall declare to you this supreme wisdom, the best of all knowledge, knowing which all the sages have attained the supreme perfection.
De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Opnieuw zal Ik je deze allerhoogste wijsheid uiteenzetten, de beste van alle kennis, waardoor alle wijzen die haar bevatten, de allerhoogste volmaaktheid hebben bereikt.
Listen to Sloka 2
idaḿ jñānam upāśritya mama sādharmyam āgatāḥ
sarge’pi nopajāyante pralaye na vyathanti ca
Door gegrond te raken in deze kennis, kan men dezelfde transcendentale zijnstoestand bereiken als die van Mij. Wie daarin gevestigd raakt, wordt niet geboren op het moment van de schepping en raakt niet verstoord wanneer alles vernietigd wordt.
Listen to Sloka 3
mama yonir mahad brahma tasmin garbhaḿ dadhāmy aham
saḿbhavaḥ sarva-bhūtānāḿ tato bhavati bhārata
The total material substance, called Brahman, is
the source of birth, and it is that Brahman that I impregnate, making possible
the births of all living beings, O son of Bharata.
De totale materiele substantie, die Brahman genoemd wordt, is de oorsprong van alle geboorte, o afstammeling van Bharata, en het is dat Brahman dat Ik bevruchten dat de geboorten van alle levende wezens mogelijk maakt.
Listen to Sloka 4
sarva-yoniṣu kaunteya mūrtayaḥ saḿbhavanti yāḥ
tāsāḿ brahma mahad yonir ahaḿ bīja-pradaḥ pitā
It should be understood that all species of life,
O son of Kuntī, are made possible by birth in this
material nature, and that I am the seed-giving father.
Weet, o zoon van Kunti, dat alle levensvormen kunnen bestaan door hun geboorte in de materiele natuur en dat Ik de vader ben die het zaad geeft.
Listen to Sloka 5
sattvaḿ rajas tama iti guṇāḥ prakṛti-saḿbhavāḥ
nibadhnanti mahā-bāho dehe dehinam avyayam
Material nature consists of three modes —
goodness, passion and ignorance. When the eternal living entity comes in contact
with nature, O mighty-armed Arjuna, he becomes
conditioned by these modes.
De materiele natuur bestaat uit drie hoedanigheden: goedheid, hartstocht en onwetendheid. Wanneer het eeuwig levend wezen in aanraking komt met de materiele natuur, o sterkarmige Arjuna, raakt het door deze hoedanigheden geconditioneerd.
Listen to Sloka 6
tatra sattvaḿ nirmalatvāt prakāśakam anāmayam
sukha-sańgena badhnāti jñāna-sańgena cānagha
O sinless one, the mode of goodness, being purer
than the others, is illuminating, and it frees one from all sinful reactions.
Those situated in that mode become conditioned by a sense of happiness and
knowledge.
O zondeloze, de hoedanigheid goedheid, die zuiverder is dan de andere twee, is verlichtend en bevrijdt iemand van de karmische reacties op zijn zonden. Zij die zich in deze hoedanigheid bevinden, raken geconditioneerd door een gevoel van geluk en kennis.
Listen to Sloka 7
tan nibadhnāti kaunteya karma-sańgena dehinam
The mode of passion is born of unlimited desires
and longings, O son of Kuntī, and because of this the
embodied living entity is bound to material fruitive actions.
De hoedanigheid hartstocht komt voort uit ontelbare verlangens en begeerten, o zoon van Kunté, en zo raakt het belichaamde levend wezen gebonden door materiele, resultaatgerichte activiteiten.
Listen to Sloka 8
tamas tv ajñāna-jaḿ viddhi mohanaḿ sarva-dehinām
pramādālasya-nidrābhis tan nibadhnāti bhārata
O son of Bharata, know
that the mode of darkness, born of ignorance, is the delusion of all embodied
living entities. The results of this mode are madness, indolence and sleep,
which bind the conditioned soul.
O afstammeling van Bharata, weet dat de hoedanigheid duisternis, die voortkomt uit onwetendheid, de waan is waarin alle belichaamde levende wezens leven. De resultaten van deze hoedanigheid, die de geconditioneerde ziel gebonden houden, zijn waanzin, luiheid en slaap.
Listen to Sloka 9
sattvaḿ sukhe saṣjayati rajaḥ karmaṇi bhārata
jñānam āvṛtya tu tamaḥ pramāde saṣjayaty uta
O son of Bharata, the
mode of goodness conditions one to happiness; passion conditions one to fruitive action; and ignorance, covering one's knowledge,
binds one to madness.
O afstammeling van Bharata, door de hoedanigheid goedheid raakt men geconditioneerd door geluk; door de hoedanigheid hartstocht raakt men geconditioneerd door resultaatgericht werk, en de hoedanigheid onwetendheid, die iemands kennis versluiert, bindt iemand aan waanzin.
Listen to Sloka 10
rajas tamaś cābhibhūya sattvaḿ bhavati bhārata
rajaḥ sattvaḿ tamaś caiva tamaḥ sattvaḿ rajas tathā
Sometimes the mode of goodness becomes
prominent, defeating the modes of passion and ignorance, O son of Bharata. Sometimes the mode of passion defeats goodness and ignorance, and at other times ignorance defeats
goodness and passion. In this way there is always competition for
supremacy.
Soms heeft de hoedanigheid goedheid de overhand en verdrijft ze de hoedanigheden hartstocht en onwetendheid, o afstammeling van Bharata. Soms verdrijft de hoedanigheid hartstocht goedheid en onwetendheid en dan weer verdrijft onwetendheid goedheid en hartstocht. Op die manier is er altijd strijd om de overmacht.
Listen to Sloka 11
sarva-dvāreṣu dehe’smin prakāśa upajāyate
jñānaḿ yadā tadā vidyād vivṛddhaḿ sattvam ity uta
The manifestations of the mode of goodness can
be experienced when all the gates of the body are illuminated by
knowledge.
De aanwezigheid van de hoedanigheid goedheid kan worden ervaren wanneer alle poorten van het lichaam door kennis worden verlicht.
Listen to Sloka 12
lobhaḥ pravṛttir ārambhaḥ karmaṇām aśamaḥ spṛhā
rajasy etāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha
O chief of the Bhāratas, when there is an increase in the mode of passion
the symptoms of great attachment, fruitive activity,
intense endeavor, and uncontrollable desire and hankering
develop.
O beste onder de Bhärata’s, wanneer de hoedanigheid hartstocht toeneemt, beginnen de kenmerken van grote gehechtheid, resultaatgerichte activiteit, zeer grote inspanning, onbedwingbare begeerte en vurig verlangen zich te ontwikkelen.
Listen to Sloka 13
aprakāśo’pravṛttiś ca pramādo moha eva ca
tamasy etāni jāyante vivṛddhe kuru-nandana
When there is an increase in the mode of
ignorance, O son of Kuru, darkness, inertia, madness
and illusion are manifested.
Wanneer de hoedanigheid onwetendheid toeneemt, o zoon van Kuru, worden duisternis, daadloosheid, waanzin en illusie zichtbaar.
Listen to Sloka 14
yadā sattve pravṛddhe tu pralayaḿ yāti deha-bhṛt
tadottama-vidāḿ lokān amalān pratipadyate
When one dies in the mode of goodness, he
attains to the pure higher planets of the great sages.
Listen to Sloka 15
rajasi pralayaḿ gatvā karma-sańgiṣu jāyate
tathā pralīnas tamasi mūḍha-yoniṣu jāyate
When one dies in the mode of passion, he takes
birth among those engaged in fruitive activities; and
when one dies in the mode of ignorance, he takes birth
in the animal kingdom.
Wie sterft in de hoedanigheid hartstocht, wordt geboren onder degenen die zich bezighouden met resultaatgerichte activiteiten. En wie sterft in de hoedanigheid onwetendheid, wordt in het dierenrijk geboren.
Listen to Sloka 16
karmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaḿ nirmalaḿ phalam
rajasas tu phalaḿ duḥkham ajñānaḿ tamasaḥ phalam
The result of pious action is pure and is said
to be in the mode of goodness. But action done in the mode of passion results in
misery, and action performed in the mode of ignorance results in
foolishness.
Het resultaat van vrome activiteiten is zuiver en is in de hoedanigheid goedheid. Maar activiteiten die in de hoedanigheid hartstocht worden gedaan, leiden tot ellende en activiteiten in de hoedanigheid onwetendheid leiden tot dwaasheid.
Listen to Sloka 17
sattvāt saḿjāyate jñānaḿ rajaso lobha eva ca
pramāda-mohau tamaso bhavato’jñānam eva ca
From the mode of goodness, real knowledge
develops; from the mode of passion, greed develops; and from the mode of
ignorance develop foolishness, madness and
illusion.
Uit de hoedanigheid goedheid komt werkelijke kennis voort; uit de hoedanigheid hartstocht komt hebzucht voort, en uit de hoedanigheid onwetendheid komen dwaasheid, waanzin en illusie voort.
Listen to Sloka 18
ūrdhvaḿ gacchanti sattva-sthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ
jaghanya-guṇa-vṛtta-sthā adho gacchanti tāmasāḥ
Zij die zich in de hoedanigheid goedheid bevinden gaan geleidelijk aan omhoog naar de hogere planeten; degenen in de hoedanigheid hartstocht leven op de aardse planeten, en personen in de weerzinwekkende hoedanigheid onwetendheid dalen af naar de helse werelden.
Listen to Sloka 19
nānyaḿ guṇebhyaḥ kartāraḿ yadā draṣṭānupaśyati
guṇebhyaś ca paraḿ vetti mad-bhāvaḿ so’dhigacchati
When one properly sees that in all activities no
other performer is at work than these modes of nature and he knows the Supreme
Lord, who is transcendental to all these modes, he attains My spiritual nature.
Wie goed beseft dat tijdens alle activiteiten niets anders dan deze drie hoedanigheden van de materiele natuur werkzaam zijn en wie de Allerhoogste Heer, die aan al deze hoedanigheden ontstegen is, kent, bereikt Mijn spirituele natuur.
Listen to Sloka 20
guṇān etān atītya trīn dehī deha-samudbhavān
janma-mṛtyu-jarā-duḥkhair vimukto’mṛtam aśnute
When the embodied being is able to transcend
these three modes associated with the material body, he can become free from
birth, death, old age and their distresses and can enjoy nectar even in this
life.
Wanneer het belichaamde levend wezen in staat is te ontstijgen aan deze drie hoedanigheden die in verband staan met het materiele lichaam, dan kan het bevrijd raken van geboorte, dood, ouderdom en de ellende daarvan en kan het zelfs in dit leven al van nectar genieten.
Listen to Sloka 21
arjuna uvāca
kair lińgais trīn guṇān etān atīto bhavati prabho
kim-ācāraḥ kathaḿ caitāḿs trīn guṇān ativartate
Arjuna inquired: O my
dear Lord, by which symptoms is one known who is transcendental to these three
modes? What is his behavior? And how does he transcend the modes of
nature?
Arjuna vroeg: O Heer, waaraan kan men iemand herkennen die aan deze drie hoedanigheden ontstegen is? Hoe gedraagt hij zich? En hoe ontstijgt hij aan de drie hoedanigheden van de materiele natuur?
Listen to Sloka 22-25
śrī-bhagavān uvāca
prakāśaḿ ca pravṛttiḿ ca moham eva ca pāṇḍava
na dveṣṭi saḿpravṛttāni na nivṛttāni kāńkṣati
udāsīnavad āsīno guṇair yo na vicālyate
guṇā vartanta ity eva yo’vatiṣṭhati neńgate
sama-duḥkha-sukhaḥ svasthaḥ sama-loṣṭāśma-kāñcanaḥ
tulya-priyāpriyo dhīras tulya-nindātma-saḿstutiḥ
mānāpamānayos tulyas tulyo mitrāri-pakṣayoḥ
sarvārambha-parityāgī guṇātītaḥ sa ucyate
The Supreme Personality of Godhead said: O son of Pāṇḍu, he who does not hate illumination, attachment and delusion when they are present or long for them when they disappear;
Who is unwavering and undisturbed through all these reactions of the material qualities, remaining neutral and transcendental, knowing that the modes alone are active
Who is situated in the self and regards alike happiness and distress who looks upon a lump of earth, a stone and a piece of gold with an equal eye; who is equal toward the desirable and the undesirable
De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: O zoon van Pāṇḍu, wie geen hekel heeft aan verlichting, gehechtheid en illusie wanneer deze zich voordoen, maar er evenmin naar verlangt wanneer ze verdwijnen; wie onbewogen en onverstoorbaar is tijdens al deze wisselwerkingen van de materiele hoedanigheden en neutraal en transcendentaal blijft, omdat hij weet dat alleen de hoedanigheden werkzaam zijn; wie verankerd is in het zelf en geluk en ellende als hetzelfde beschouwt; wie dezelfde waarde hecht aan een kluit aarde, een steen en een brok goud; wie neutraal is ten opzichte van alles wat wenselijk en niet wenselijk is; wie standvastig is en gelijkmoedig blijft tijdens eer en schande of wanneer hij geprezen wordt of bespot; wie vriend en vijand op dezelfde manier behandelt en zich van alle materiele activiteiten onthecht heeft—van zo’n persoon wordt gezegd dat hij aan de drie hoedanigheden van de materiele natuur ontstegen is.
Listen to Sloka 26
māḿ ca yo’vyabhicāreṇa bhakti-yogena sevate
sa guṇān samatītyaitān brahma-bhūyāya kalpate
One who engages in full devotional service, unfailing in all circumstances, at once transcends the modes of material nature and thus comes to the level of Brahman.
Wie in alle omstandigheden volledig en onfeilbaar opgaat in devotionele dienst, ontstijgt onmiddellijk aan de hoedanigheden van de materiele natuur en komt zo tot het niveau van Brahman.
Listen to Sloka 27
brahmaṇo hi pratiṣṭhāham amṛtasyāvyayasya ca
śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca
And I am the basis of the impersonal Brahman, which is immortal, imperishable and eternal and is the constitutional position of ultimate happiness.
En Ik ben de basis van het onpersoonlijk Brahman, dat onsterfelijk, onvergankelijk en eeuwig is en dat de wezensstaat van de allerhoogste vreugde is.
End of chapter 14
HOOFDSTUK VEERTIEN
De drie hoedanigheden van de materiele natuur
Bhagavad gita as it is in english and Dutch (Nederlands)
perfecte filosofie,veda ,vedanta ,sutra,sastra,quantum mechanica,srimad bhagavatam,Srila Prabhupada,Nava Yogendra Maharaj,India,natuurwetenschappen,geschiedenis,suriname,nickerie,paramaribo,
