Bhagavad Gita hoofdstuk 11.De kosmische gedaante



	Hoofdstuk elf De kosmische gedaante Listen to complete chapter 11 Listen to Sloka 1 arjuna uvāca mad-anugrahāya paramaḿ guhyam adhyātma-saḿjñitam yat tvayoktaḿ vacas tena moho’yaḿ vigato mama Arjuna said: By my hearing the instructions You have kindly given me about these most confidential spiritual subjects, my illusion has now been dispelled. Arjuna zei: Door naar het onderricht te luisteren dat Je me zo welwillend gegeven hebt over deze meest vertrouwelijke spirituele onderwerpen, is mijn illusie nu verdreven. Listen to Sloka 2 bhavāpyayau hi bhūtānāḿ śrutau vistaraśo mayā tvattaḥ kamala-patrākṣa māhātmyam api cāvyayam O lotus-eyed one, I have heard from You in detail about the appearance and disappearance of every living entity and have realized Your inexhaustible glories. O lotus-ogige, ik heb uitvoerig van Je gehoord over het verschijnen en verdwijnen van alle levende wezens en ik ben me bewust geworden van Je onvergankelijke glorie. Listen to Sloka 3 evam etad yathāttha tvam ātmānaḿ parameśvara draṣṭum icchāmi te rūpam aiśvaraḿ puruṣottama O greatest of all personalities, O supreme form, though I see You here before me in Your actual position, as You have described Yourself, I wish to see how You have entered into this cosmic manifestation. I want to see that form of Yours. O grootste van alle persoonlijkheden, o allerhoogste gedaante, hoewel ik Je hier voor me zie zoals Je werkelijk bent, zoals Je Jezelf hebt beschreven, zou ik willen zien hoe Je deze kosmos bent binnengegaan. Die gedaante van Je wil ik zien. Listen to Sloka 4 manyase yadi tac chakyaḿ mayā draṣṭum iti prabho yogeśvara tato me tvaḿ darśayātmānam avyayam If You think that I am able to behold Your cosmic form, O my Lord, O master of all mystic power, then kindly show me that unlimited universal Self. Als Je denkt dat ik in staat ben om Je kosmische gedaante te aanschouwen, o Heer, o meester van alle mystieke kracht, toon me dan alsjeblieft dat oneindige, universele Zelf. Listen to Sloka 5 śrī-bhagavān uvāca paśya me pārtha rūpāṇi śataśo’tha sahasraśaḥ nānā-vidhāni divyāni nānā-varṇākṛtīni ca The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, O son of Pṛthā, see now My opulences, hundreds of thousands of varied divine and multicolored forms. De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn beste Arjuna, o zoon van Påthä, aanschouw nu Mijn volheden, honderdduizenden verschillende goddelijke en veelkleurige gedaanten. Listen to Sloka 6 paśyādityān vasūn rudrān aśvinau marutas tathā bahūny adṛṣṭa-pūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata O best of the Bhāratas, see here the different manifestations of Ādityas, Vasus, Rudras, Aśvinī-kumāras and all the other demigods. Behold the many wonderful things which no one has ever seen or heard of before. O beste onder de Bhärata’s, zie hier de verschillende gedaanten van Äditya’s, Vasu’s, Rudra’s, Aśvinī-kumära’s en alle andere halfgoden. Aanschouw de vele wonderbaarlijke dingen die niemand ooit eerder gezien of gehoord heeft. Listen to Sloka 7 ihaikasthaḿ jagat kṛtsnaḿ paśyādya sa-carācaram mama dehe guḍākeśa yac cānyad draṣṭum icchasi O Arjuna, whatever you wish to see, behold at once in this body of Mine! This universal form can show you whatever you now desire to see and whatever you may want to see in the future. Everything — moving and nonmoving — is here completely, in one place. O Arjuna, aanschouw in een oogopslag alles wat je wilt zien in dit lichaam van Mij! Deze kosmische gedaante kan je alles laten zien wat je nu en wat je in de toekomst ook maar verlangt te zien. Alles—zowel het bewegende als het niet-bewegende—is hier volledig aanwezig, op een plaats. Listen to Sloka 8 na tu māḿ śakyase draṣṭum anenaiva sva-cakṣuṣā divyaḿ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogam aiśvaram But you cannot see Me with your present eyes. Therefore I give you divine eyes. Behold My mystic opulence! Maar met de ogen die je nu hebt, kun je Me niet zien. Daarom geef Ik je goddelijke ogen. Aanschouw Mijn mystieke volheid! Listen to Sloka 9 sañjaya uvāca evam uktvā tato rājan mahā-yogeśvaro hariḥ darśayām āsa pārthāya paramaḿ rūpam aiśvaram Sañjaya said: O King, having spoken thus, the Supreme Lord of all mystic power, the Personality of Godhead, displayed His universal form to Arjuna. Sañjaya zei: O koning, nadat Hij deze woorden gesproken had, toonde de Allerhoogste Heer van alle mystieke kracht, de Persoonlijkheid Gods, Zijn kosmische gedaante aan Arjuna. Listen to Sloka 10-11 aneka-vaktra-nayanam anekādbhuta-darśanam aneka-divyābharaṇaḿ divyānekodyatāyudham divya-mālyāmbara-dharaḿ divya-gandhānulepanam sarvāścarya-mayaḿ devam anantaḿ viśvato-mukham Arjuna saw in that universal form unlimited mouths, unlimited eyes, unlimited wonderful visions. The form was decorated with many celestial ornaments and bore many divine upraised weapons. He wore celestial garlands and garments, and many divine scents were smeared over His body. All was wondrous, brilliant, unlimited, all-expanding. Arjuna zag in die kosmische gedaante ontelbare monden, ontelbare ogen en ontelbare verbazingwekkende verschijningen. De gedaante droeg vele hemelse sieraden en vele opgeheven goddelijke wapens. Hij droeg hemelse bloemenslingers en gewaden en Zijn lichaam was met vele goddelijke balsems gezalfd. Alles was wonderbaarlijk, schitterend, onbegrensd en breidde zich overal voortdurend uit. Listen to Sloka 12 divi sūrya-sahasrasya bhaved yugapad utthitā yadi bhāḥ sadṛśī sā syād bhāsas tasya mahātmanaḥ If hundreds of thousands of suns were to rise at once into the sky, their radiance might resemble the effulgence of the Supreme Person in that universal form. Wanneer vele duizenden zonnen tegelijkertijd aan de hemel zouden verschijnen, zou hun straling misschien te vergelijken zijn met de stralengloed van de Allerhoogste Persoon in die kosmische gedaante. Listen to Sloka 13 tatraikasthaḿ jagat kṛtsnaḿ pravibhaktam anekadhā apaśyad deva-devasya śarīre pāṇḍavas tadā At that time Arjuna could see in the universal form of the Lord the unlimited expansions of the universe situated in one place although divided into many, many thousands. Op dat moment kon Arjuna in de kosmische gedaante van de Heer de oneindige expansies van het universum op een plaats bij elkaar zien, ook al waren deze in vele, vele duizenden verdeeld. Listen to Sloka 14 tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭa-romā dhanaḿjayaḥ praṇamya śirasā devaḿ kṛtāñjalir abhāṣata Then, bewildered and astonished, his hair standing on end, Arjuna bowed his head to offer obeisances and with folded hands began to pray to the Supreme Lord. Daarop boog Arjuna, overweldigd door verwondering en verbazing en met zijn haar recht overeind, het hoofd om zijn eerbetuigingen te brengen en begon met gevouwen handen tot de Allerhoogste Heer te bidden. Listen to Sloka 15 arjuna uvāca paśyāmi devāḿs tava deva dehe sarvāḿs tathā bhūta-viśeṣa-saḿghān brahmāṇam īśaḿ kamalāsana-stham ṛṣīḿś ca sarvān uragāḿś ca divyān Arjuna said: My dear Lord Kṛṣṇa, I see assembled in Your body all the demigods and various other living entities. I see Brahmā sitting on the lotus flower, as well as Lord Śiva and all the sages and divine serpents. Arjuna zei: Mijn dierbare Heer Kṛṣṇa, in Je lichaam zie ik alle halfgoden en verschillende andere soorten levende wezens bij elkaar. Ik zie Brahmä, die op de lotusbloem zit, en ook Heer Śiva , alle wijzen en goddelijke slangen. Listen to Sloka 16 aneka-bāhūdara-vaktra-netraḿ paśyāmi tvā sarvato’nanta-rūpam nāntaḿ na madhyaḿ na punas tavādiḿ paśyāmi viśveśvara viśva-rūpa O Lord of the universe, O universal form, I see in Your body many, many arms, bellies, mouths and eyes, expanded everywhere, without limit. I see in You no end, no middle and no beginning. O Heer van het universum, o kosmische gedaante, in Je lichaam zie ik overal, zonder einde, ontelbare armen, buiken, monden en ogen verspreid. Ik zie in Jou geen einde, geen midden en geen begin. Listen to Sloka 17 kirīṭinaḿ gadinaḿ cakriṇaḿ ca tejo-rāśiḿ sarvato dīptimantam paśyāmi tvāḿ durnirīkṣyaḿ samantād dīptānalārka-dyutim aprameyam Your form is difficult to see because of its glaring effulgence, spreading on all sides, like blazing fire or the immeasurable radiance of the sun. Yet I see this glowing form everywhere, adorned with various crowns, clubs and discs. Je gedaante is moeilijk te zien door de verblindende gloed die ze als een laaiend vuur of als de onmetelijke zonneschijn aan alle kanten uitstraalt. En toch kan ik deze stralende gedaante overal zien, gesierd met verschillende kronen, knotsen en discussen. Listen to Sloka 18 tvam akṣaraḿ paramaḿ veditavyaḿ tvam asya viśvasya paraḿ nidhānam tvam avyayaḥ śāśvata-dharma-goptā sanātanas tvaḿ puruṣo mato me You are the supreme primal objective. You are the ultimate resting place of all this universe. You are inexhaustible, and You are the oldest. You are the maintainer of the eternal religion, the Personality of Godhead. This is my opinion. Jij bent het hoogste en voornaamste doel. Je bent de uiteindelijk rustplaats van dit hele universum. Je bent onuitputtelijk, de oudste, de instandhouder van de eeuwige religie en de Persoonlijkheid Gods. Dit is mijn mening. Listen to Sloka 19 anādi-madhyāntam ananta-vīryam ananta-bāhuḿ śaśi-sūrya-netram paśyāmi tvāḿ dīpta-hutāśa-vaktraḿ sva-tejasā viśvam idaḿ tapantam You are without origin, middle or end. Your glory is unlimited. You have numberless arms, and the sun and moon are Your eyes. I see You with blazing fire coming forth from Your mouth, burning this entire universe by Your own radiance. Je hebt begin, midden noch einde. Je glorie is onbegrensd. Je hebt talloze armen en de zon en maan zijn Je ogen. Ik zie laaiend vuur uit Je mond komen en met Je eigen uitstraling verzeng Je dit hele universum. Listen to Sloka 20 dyāv-āpṛthivyor idam antaraḿ hi vyāptaḿ tvayaikena diśaś ca sarvāḥ dṛṣṭvādbhutaḿ rūpam idaḿ tavograḿ loka-trayaḿ pravyathitaḿ mahātman Although You are one, You spread throughout the sky and the planets and all space between. O great one, seeing this wondrous and terrible form, all the planetary systems are perturbed. Hoewel Je een bent, doordring Je de hemel, de planeten en alle ruimte ertussen. O verhevene, het zien van deze wonderbaarlijke en angstaanjagende gedaante vervult alle planetenstelsels met angst. Listen to Sloka 21 amī hi tvā sura-saḿghā viśanti kecid bhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti svastīty uktvā maharṣi-siddha-saḿghāḥ stuvanti tvāḿ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ All the hosts of demigods are surrendering before You and entering into You. Some of them, very much afraid, are offering prayers with folded hands. Hosts of great sages and perfected beings, crying "All peace!" are praying to You by singing the Vedic hymns. Alle halfgoden geven zich aan Je over en gaan in Je binnen. Sommigen onder hen, die zeer bevreesd zijn, bidden tot Je met gevouwen handen. Vele grote wijzen en volmaakte wezens roepen: ‘Vrede!’ en bidden tot Je door de vedische hymnen te zingen. Listen to Sloka 22 rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve’śvinau marutaś coṣmapāś ca gandharva-yakṣāsura-siddha-saḿghā vīkṣante tvāḿ vismitāś caiva sarve All the various manifestations of Lord Śiva, the Ādityas, the Vasus, the Sādhyas, the Viśvedevas, the two Aśvīs, the Maruts, the forefathers, the Gandharvas, the Yakṣas, the Asuras and the perfected demigods are beholding You in wonder. Alle verschillende verschijningen van Heer Śiva, de Äditya’s, de Vasu’s, de Sädhya’s, de Viśvedevas, de twee Aśvīs, de Maruts, de voorouders, de Gandharva’s, de Yakṣas, de Asura’s en de volmaakte halfgoden aanschouwen Je in verbijstering. Listen to Sloka 23 rūpaḿ mahat te bahu-vaktra-netraḿ mahā-bāho bahu-bāhūru-pādam bahūdaraḿ bahu-daḿṣṭrā-karālaḿ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitās tathāham O mighty-armed one, all the planets with their demigods are disturbed at seeing Your great form, with its many faces, eyes, arms, thighs, legs, and bellies and Your many terrible teeth; and as they are disturbed, so am I. O sterkarmige, alle planeten met hun halfgoden sidderen bij het zien van Je grote gedaante met haar vele gezichten, ogen, armen, dijen, benen, buiken en met Je vele schrikwekkende tanden. En ze zijn vol angst, net als ik. Listen to Sloka 24 nabhaḥ-spṛśaḿ dīptam aneka-varṇaḿ vyāttānanaḿ dīpta-viśāla-netram dṛṣṭvā hi tvāḿ pravyathitāntarātmā dhṛtiḿ na vindāmi śamaḿ ca viṣṇo O all-pervading Viṣṇu, seeing You with Your many radiant colors touching the sky, Your gaping mouths, and Your great glowing eyes, my mind is perturbed by fear. I can no longer maintain my steadiness or equilibrium of mind. O alomtegenwoordige Viṣṇu, nu ik Je met Je vele stralende kleuren tot aan de hemel zie reiken en ik Je opengesperde monden en Je grote gloeiende ogen zie, wordt ik door angst overmand. Ik ben niet meer in staat om kalm te blijven en kan mijn gemoedsrust niet langer bewaren. Listen to Sloka 25 daḿṣṭrā-karālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānala-saḿnibhāni diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagan-nivāsa O Lord of lords, O refuge of the worlds, please be gracious to me. I cannot keep my balance seeing thus Your blazing deathlike faces and awful teeth. In all directions I am bewildered. O Heer der goden, o toevlucht van alle werelden, wees me alsjeblieft genadig. Nu ik Je fel brandende gezichten des doods en Je afschuwelijke tanden zie, raak ik van streek. In welke richting ik ook kijk, overal raak ik verward. Listen to Sloka 26-27 amī ca tvāḿ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipāla-saḿghaiḥ bhīṣmo droṇaḥ sūta-putras tathāsau sahāsmadīyair api yodha-mukhyaih vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daḿṣṭrā-karālāni bhayānakāni kecid vilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitair uttamāńgaiḥ All the sons of Dhṛtarāṣṭra, along with their allied kings, and Bhīṣma, Droṇa, Karṇa and our chief soldiers also — are rushing into Your fearful mouths. And some I see trapped with heads smashed between Your teeth. Alle zonen van Dhṛtarāṣṭra, samen met de koningen waarmee ze bondgenootschappen gesloten hebben, en Bhīṣma, Droṇa en Karṇa—evenals onze voornaamste strijders—stormen Je angstaanjagende monden binnen. Sommigen van hen zie ik met verbrijzelde hoofden vastzitten tussen Je tanden. Listen to Sloka 28 yathā nadīnāḿ bahavo’mbu-vegāḥ samudram evābhimukhā dravanti tathā tavāmī nara-loka-vīrā viśanti vaktrāṇy abhivijvalanti As the many waves of the rivers flow into the ocean, so do all these great warriors enter blazing into Your mouths. Zoals de vele golven van rivieren de oceaan binnenstromen, zo gaan al deze grote strijders Je fel brandende monden binnen. Listen to Sloka 29 yathā pradīptaḿ jvalanaḿ patańgā viśanti nāśāya samṛddha-vegāḥ tathaiva nāśāya viśanti lokās tavāpi vaktrāṇi samṛddha-vegāḥ I see all people rushing full speed into Your mouths, as moths dash to destruction in a blazing fire. Ik zie alle mensen in volle vaart Je monden binnenstormen zoals motten zich ijlings in het verderf storten in een laaiend vuur. Listen to Sloka 30 lelihyase grasamānaḥ samantāl lokān samagrān vadanair jvaladbhiḥ tejobhir āpūrya jagat samagraḿ bhāsas tavogrāḥ pratapanti viṣṇo O Viṣṇu, I see You devouring all people from all sides with Your flaming mouths. Covering all the universe with Your effulgence, You are manifest with terrible, scorching rays. O Viṣṇu, ik zie Je alle mensen rondom Je verzwelgen met Je vlammende monden. Door Je uitstraling, die zich over het hele universum uitstrekt, ben Je overduidelijk aanwezig met verschrikkelijke en verzengende stralen. Listen to Sloka 31 ākhyāhi me ko bhavān ugra-rūpo namo’stu te deva-vara prasīda vijñātum icchāmi bhavantam ādyaḿ na hi prajānāmi tava pravṛttim O Lord of lords, so fierce of form, please tell me who You are. I offer my obeisances unto You; please be gracious to me. You are the primal Lord. I want to know about You, for I do not know what Your mission is. O Heer der goden, zo woest van gedaante, vertel me alsjeblieft wie Je bent. Ik breng Je mijn eerbetuigingen; wees me alsjeblieft genadig. Jij bent de oorspronkelijke Heer. Ik wil meer over Je weten, want ik weet niet wat Je missie is. Listen to Sloka 32 śrī-bhagavān uvāca kālo’smi loka-kṣaya-kṛt pravṛddho lokān samāhartum iha pravṛttaḥ ṛte’pi tvā na bhaviṣyanti sarve ye’vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ The Supreme Personality of Godhead said: Time I am, the great destroyer of the worlds, and I have come here to destroy all people. With the exception of you [the Pāṇḍavas], all the soldiers here on both sides will be slain. De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Ik ben de tijd, de grote vernietiger van alle werelden en Ik ben hier gekomen om alle mensen te vernietigen. Met uitzondering van jullie [de Pāṇḍavas], zullen alle strijders hier aan beide zijden gedood worden. Listen to Sloka 33 tasmāt tvam uttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūn bhuńkṣva rājyaḿ samṛddham mayaivaite nihatāḥ pūrvam eva nimitta-mātraḿ bhava savyasācin Therefore get up. Prepare to fight and win glory. Conquer your enemies and enjoy a flourishing kingdom. They are already put to death by My arrangement, and you, O Savyasācī, can be but an instrument in the fight. Sta daarom op. Bereid je voor op de strijd en verwerf jezelf roem. Versla je vijanden en geniet van een voorspoedig koninkrijk. Door Mijn regeling zijn ze al gedood en jij, o Savyasācī, kunt enkel een instrument zijn in de strijd. Listen to Sloka 34 droṇaḿ ca bhīṣmaḿ ca jayadrathaḿ ca karṇaḿ tathānyān api yodha-vīrān mayā hatāḿs tvaḿ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān Droṇa, Bhīṣma, Jayadratha, Karṇa and the other great warriors have already been destroyed by Me. Therefore, kill them and do not be disturbed. Simply fight, and you will vanquish your enemies in battle. Droṇa, Bhīṣma, Jayadratha, Karṇa en de andere grote strijders zijn al door Mij vernietigd. Dood ze daarom en wees niet bevreesd. Vecht en je zult je vijanden in de strijd verslaan. Listen to Sloka 35 sañjaya uvāca etac chrutvā vacanaḿ keśavasya kṛtāñjalir vepamānaḥ kirīṭī namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaḿ sa-gadgadaḿ bhīta-bhītaḥ praṇamya Sañjaya said to Dhṛtarāṣṭra: O King, after hearing these words from the Supreme Personality of Godhead, the trembling Arjuna offered obeisances with folded hands again and again. He fearfully spoke to Lord Kṛṣṇa in a faltering voice, as follows. Sañjaya zei tot Dhṛtarāṣṭra: O koning, nadat hij deze woorden van de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods had gehoord, bracht de bevende Arjuna met gevouwen handen keer op keer zijn eerbetuigingen en sprak stamelend en vol angst de volgende woorden tot Heer Kṛṣṇa. Listen to Sloka 36 arjuna uvāca sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagat prahṛṣyaty anurajyate ca rakṣāḿsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddha-saḿghāḥ Arjuna said: O master of the senses, the world becomes joyful upon hearing Your name, and thus everyone becomes attached to You. Although the perfected beings offer You their respectful homage, the demons are afraid, and they flee here and there. All this is rightly done. Arjuna zei: O meester van de zintuigen, de wereld verheugt zich in het horen van Je naam en daardoor raakt iedereen aan Je gehecht. De volmaakte wezens brengen Je hun respectvolle eerbetuigingen, maar de demonen zijn bang en vluchten alle kanten uit. En dit alles is zoals het moet zijn. Listen to Sloka 37 kasmāc ca te na nameran mahātman garīyase brahmaṇo’py ādi-kartre ananta deveśa jagan-nivāsa tvam akṣaraḿ sad asat tat-paraḿ yat O great one, greater even than Brahmā, You are the original creator. Why then should they not offer their respectful obeisances unto You? O limitless one, God of gods, refuge of the universe! You are the invincible source, the cause of all causes, transcendental to this material manifestation. O verhevene, groter zelfs dan Brahmä, Je bent de oorspronkelijke schepper. Waarom zouden ze Je dan niet hun respectvolle eerbetuigingen brengen? O onbegrensde, God der goden, toevlucht van het universum! Je bent de onoverwinnelijke oorsprong, de oorzaak van alle oorzaken en Je bent ontstegen aan de materiele wereld. Listen to Sloka 38 tvam ādi-devaḥ puruṣaḥ purāṇas tvam asya viśvasya paraḿ nidhānam vettāsi vedyaḿ ca paraḿ ca dhāma tvayā tataḿ viśvam ananta-rūpa You are the original Personality of Godhead, the oldest, the ultimate sanctuary of this manifested cosmic world. You are the knower of everything, and You are all that is knowable. You are the supreme refuge, above the material modes. O limitless form! This whole cosmic manifestation is pervaded by You! Je bent de oorspronkelijke Persoonlijkheid Gods, de oudste, de uiteindelijke rustplaats van deze gemanifesteerde kosmos. Je bent degene die alles kent en Je bent al wat kenbaar is. Je bent de hoogste toevlucht en Je bent ontstegen aan de materiele hoedanigheden. O oneindige gedaante! Deze hele kosmos is doordrongen van Jou! Listen to Sloka 39 vāyur yamo’gnir varuṇaḥ śaśāńkaḥ prajāpatis tvaḿ prapitāmahaś ca namo namas te’stu sahasra-kṛtvaḥ punaś ca bhūyo’pi namo namas te You are air, and You are the supreme controller! You are fire, You are water, and You are the moon! You are Brahmā, the first living creature, and You are the great-grandfather. I therefore offer my respectful obeisances unto You a thousand times, and again and yet again! Je bent lucht en Je bent de allerhoogste bestuurder! Je bent vuur, Je bent water en Je bent de maan! Je bent Brahmä, het eerste levend wezen, en Je bent de overgrootvader. Ik breng Je daarom duizendmaal mijn respectvolle eerbetuigingen, steeds weer opnieuw! Listen to Sloka 40 namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas te namo’stu te sarvata eva sarva ananta-vīryāmita-vikramas tvaḿ sarvaḿ samāpnoṣi tato’si sarvaḥ Obeisances to You from the front, from behind and from all sides! O unbounded power, You are the master of limitless might! You are all-pervading, and thus You are everything! Ik breng mijn eerbetuigingen vóór Je, achter Je en van alle kanten! O grenzeloos vermogen, Je bent de meester van onbegrensde kracht! Je bent alomtegenwoordig en daarom ben Je alles! Listen to Sloka 41-42 sakheti matvā prasabhaḿ yad uktaḿ he kṛṣṇa he yādava he sakheti ajānatā mahimānaḿ tavedaḿ mayā pramādāt praṇayena vāpi yac cāvahāsārtham asatkṛto’si vihāra-śayyāsana-bhojaneṣu eko’tha vāpy acyuta tat-samakṣaḿ tat kṣāmaye tvām aham aprameyam Thinking of You as my friend, I have rashly addressed You "O Kṛṣṇa," "O Yādava," "O my friend," not knowing Your glories. Please forgive whatever I may have done in madness or in love. I have dishonored You many times, jesting as we relaxed, lay on the same bed, or sat or ate together, sometimes alone and sometimes in front of many friends. O infallible one, please excuse me for all those offenses. Omdat ik Je als mijn vriend beschouwde, heb ik Je in mijn onbezonnenheid aangesproken met ‘O Kṛṣṇa’, ‘O Yädava’, ‘O mijn vriend’, zonder me van Je grootheid bewust te zijn. Vergeef alsjeblieft al wat ik uit dwaasheid of uit liefde gedaan mag hebben. Ik heb Je vaak zonder eerbied behandeld, terwijl we ons al grappen makend ontspanden, terwijl we op hetzelfde bed lagen of samen ergens zaten of aten, soms alleen en soms in het bijzijn van vele vrienden. O onfeilbare, vergeef me alsjeblieft al die beledigingen. Listen to Sloka 43 pitāsi lokasya carācarasya tvam asya pūjyaś ca gurur garīyān na tvat-samo’sty abhyadhikaḥ kuto’nyo loka-traye’py apratima-prabhāva You are the father of this complete cosmic manifestation, of the moving and the nonmoving. You are its worshipable chief, the supreme spiritual master. No one is equal to You, nor can anyone be one with You. How then could there be anyone greater than You within the three worlds, O Lord of immeasurable power? Je bent de vader van deze hele kosmische manifestatie, van alles wat beweegt en niet beweegt. Je bent er de eerbiedwaardige meester van en de allerhoogste spiritueel leraar. Niemand is groter dan Jij en evenmin kan iemand een met Je zijn. O Heer van onmetelijke macht, hoe zou er in de drie werelden dan iemand groter kunnen zijn dan Jij? Listen to Sloka 44 tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaḿ prasādaye tvām aham īśam īḍyam piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum You are the Supreme Lord, to be worshiped by every living being. Thus I fall down to offer You my respectful obeisances and ask Your mercy. As a father tolerates the impudence of his son, or a friend tolerates the impertinence of a friend, or a wife tolerates the familiarity of her partner, please tolerate the wrongs I may have done You. Jij bent de Allerhoogste Heer die het waard is om door ieder levend wezen vereerd te worden. Daarom val ik neer om Je mijn respectvolle eerbetuigingen te brengen en Je om genade te smeken. Zoals een vader de brutaliteit van zijn zoon tolereert, zoals een vriend zich niet aan de vrijmoedigheid van een vriend stoort of zoals een echtgenoot de vertrouwelijkheid van zijn vrouw toelaat, vergeef zo ook alsjeblieft al die keren dat ik Je zonder eerbied heb behandeld. Listen to Sloka 45 adṛṣṭa-pūrvaḿ hṛṣito’smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaḿ mano me tad eva me darśaya deva rūpaḿ prasīda deveśa jagan-nivāsa After seeing this universal form, which I have never seen before, I am gladdened, but at the same time my mind is disturbed with fear. Therefore please bestow Your grace upon me and reveal again Your form as the Personality of Godhead, O Lord of lords, O abode of the universe. Nu ik deze kosmische gedaante, die ik nooit eerder aanschouwde, gezien heb, ben ik verheugd, maar tegelijkertijd is mijn geest vervuld van angst. Wees me daarom alsjeblieft genadig en toon me opnieuw Je gedaante als de Persoonlijkheid Gods, o Heer der heren, o toevlucht van het universum. Listen to Sloka 46 kirīṭinaḿ gadinaḿ cakra-hastam icchāmi tvāḿ draṣṭum ahaḿ tathaiva tenaiva rūpeṇa catur-bhujena sahasra-bāho bhava viśva-mūrte O universal form, O thousand-armed Lord, I wish to see You in Your four-armed form, with helmeted head and with club, wheel, conch and lotus flower in Your hands. I long to see You in that form. O kosmische gedaante, o duizendarmige Heer, ik wil Je graag in je vierarmige gedaante zien, met een gekroond hoofd en met knots, discus, hoornschelp en lotusbloem in Je handen. Ik verlang ernaar Je in die gedaante te zien. Listen to Sloka 47 śrī-bhagavān uvāca mayā prasannena tavārjunedaḿ rūpaḿ paraḿ darśitam ātma-yogāt tejo-mayaḿ viśvam anantam ādyaḿ yan me tvad-anyena na dṛṣṭa-pūrvam The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, happily have I shown you, by My internal potency, this supreme universal form within the material world. No one before you has ever seen this primal form, unlimited and full of glaring effulgence. De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn dierbare Arjuna, met genoegen heb Ik je door Mijn interne vermogen deze allerhoogste kosmische gedaante in de materiele wereld laten zien. Vóór jou heeft niemand deze oorspronkelijke gedaante, die onbegrensd is en verblindend fel schijnt, ooit gezien. Listen to Sloka 48 na veda yajñādhyayanair na dānair na ca kriyābhir na tapobhir ugraiḥ evaḿ-rūpaḥ śakya ahaḿ nṛ-loke draṣṭuḿ tvad-anyena kuru-pravīra O best of the Kuru warriors, no one before you has ever seen this universal form of Mine, for neither by studying the Vedas, nor by performing sacrifices, nor by charity, nor by pious activities, nor by severe penances can I be seen in this form in the material world. O beste van de Kuru-strijders, vóór jou heeft niemand ooit deze kosmische gedaante van Mij gezien, want in de materiele wereld kan Ik niet in deze gedaante worden waargenomen door de veda’s te bestuderen, door offers te brengen, door vrijgevigheid, door vrome activiteiten of door zware ascese te beoefenen. Listen to Sloka 49 mā te vyathā mā ca vimūḍha-bhāvo dṛṣṭvā rūpaḿ ghoram īdṛń mamedam vyapeta-bhīḥ prīta-manāḥ punas tvaḿ tad eva me rūpam idaḿ prapaśya You have been perturbed and bewildered by seeing this horrible feature of Mine. Now let it be finished. My devotee, be free again from all disturbances. With a peaceful mind you can now see the form you desire. Je bent angstig geworden en verward geraakt door deze verschrikkelijke verschijning van Mij te zien. Laat dat nu voorbij zijn. Mijn toegewijde, wees weer vrij van alle angst. Je kunt nu met een rustige geest de gedaante aanschouwen die je verlangt te zien. Listen to Sloka 50 sañjaya uvāca ity arjunaḿ vāsudevas tathoktvā svakaḿ rūpaḿ darśayām āsa bhūyaḥ āśvāsayām āsa ca bhītam enaḿ bhūtvā punaḥ saumya-vapur mahātmā Sañjaya said to Dhṛtarāṣṭra The Supreme Personality of Godhead, Kṛṣṇa, having spoken thus to Arjuna, displayed His real four-armed form and at last showed His two-armed form, thus encouraging the fearful Arjuna. Saïjaya zei tot Dhṛtarāṣṭra: Nadat de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods,Kṛṣṇa, zo tot Arjuna gesproken had, toonde Hij Zijn werkelijke, vierarmige gedaante en ten slotte Zijn gedaante met twee armen, waarmee Hij de angstige Arjuna bemoedigde. Listen to Sloka 51 arjuna uvāca dṛṣṭvedaḿ mānuṣaḿ rūpaḿ tava saumyaḿ janārdana idānīm asmi saḿvṛttaḥ sa-cetāḥ prakṛtiḿ gataḥ When Arjuna thus saw Kṛṣṇa in His original form, he said: O Janārdana, seeing this humanlike form, so very beautiful, I am now composed in mind, and I am restored to my original nature. Toen Arjuna Kṛṣṇa in Zijn oorspronkelijke gedaante zag, zei hij: O Janärdana, nu ik deze menselijke gedaante zie, die zo bijzonder aantrekkelijk is, is mijn geest rustig en kom ik weer tot mezelf. Listen to Sloka 52 śrī-bhagavān uvāca sudurdarśam idaḿ rūpaḿ dṛṣṭavān asi yan mama devā apy asya rūpasya nityaḿ darśana-kāńkṣiṇaḥ The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, this form of Mine you are now seeing is very difficult to behold. Even the demigods are ever seeking the opportunity to see this form, which is so dear. De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn beste Arjuna, deze gedaante van Mij, die je nu ziet, is zeer moeilijk te aanschouwen. Zelfs de halfgoden zoeken altijd naar een gelegenheid om deze gedaante, die zo geliefd is, te zien. Listen to Sloka 53 nāhaḿ vedair na tapasā na dānena na cejyayā śakya evaḿ-vidho draṣṭuḿ dṛṣṭavān asi māḿ yathā The form you are seeing with your transcendental eyes cannot be understood simply by studying the Vedas, nor by undergoing serious penances, nor by charity, nor by worship. It is not by these means that one can see Me as I am. De gedaante die je nu met je transcendentale ogen ziet, kan niet worden begrepen door de veda’s te bestuderen, door zware ascese te beoefenen, door vrijgevig te zijn of door offers te brengen. Het is niet door deze methoden dat men Mij kan zien zoals Ik ben. Listen to Sloka 54 bhaktyā tv ananyayā śakya aham evaḿ-vidho’rjuna jñātuḿ draṣṭuḿ ca tattvena praveṣṭuḿ ca parantapa My dear Arjuna, only by undivided devotional service can I be understood as I am, standing before you, and can thus be seen directly. Only in this way can you enter into the mysteries of My understanding. Mijn dierbare Arjuna, alleen door onverdeelde devotionele dienst kan Ik worden gekend zoals Ik ben, zoals Ik hier voor je sta, en kan Ik rechtstreeks worden gezien. Alleen op deze manier kun je doordringen in de mysteries van het begrijpen van Mij. Listen to Sloka 55 mat-karma-kṛn mat-paramo mad-bhaktaḥ sańga-varjitaḥ nirvairaḥ sarva-bhūteṣu yaḥ sa mām eti pāṇḍava My dear Arjuna, he who engages in My pure devotional service, free from the contaminations of fruitive activities and mental speculation, he who works for Me, who makes Me the supreme goal of his life, and who is friendly to every living being — he certainly comes to Me. Beste Arjuna, degene die Mij zuivere devotionele dienst bewijst, die vrij is van de onzuiverheden van resultaatgerichte activiteiten en speculatieve kennis, die voor Mij werkt, die Mij het hoogste doel van zijn leven maakt en die vriendelijk is voor alle levende wezens, die zal zeker tot Mij komen. End of chapter 11 HOOFDSTUK ELF De kosmische gedaante

Hoofdstuk elf

De kosmische gedaante

Listen to complete chapter 11

Listen to Sloka 1

arjuna uvāca

mad-anugrahāya paramaḿ guhyam adhyātma-saḿjñitam

yat tvayoktaḿ vacas tena moho’yaḿ vigato mama

Arjuna said: By my hearing the instructions You have kindly given me about these most confidential spiritual subjects, my illusion has now been dispelled.

Arjuna zei: Door naar het onderricht te luisteren dat Je me zo welwillend gegeven hebt over deze meest vertrouwelijke spirituele onderwerpen, is mijn illusie nu verdreven.

Listen to Sloka 2

bhavāpyayau hi bhūtānāḿ śrutau vistaraśo mayā

tvattaḥ kamala-patrākṣa māhātmyam api cāvyayam

O lotus-eyed one, I have heard from You in detail about the appearance and disappearance of every living entity and have realized Your inexhaustible glories.

O lotus-ogige, ik heb uitvoerig van Je gehoord over het verschijnen en verdwijnen van alle levende wezens en ik ben me bewust geworden van Je onvergankelijke glorie.

Listen to Sloka 3

evam etad yathāttha tvam ātmānaḿ parameśvara

draṣṭum icchāmi te rūpam aiśvaraḿ puruṣottama

O greatest of all personalities, O supreme form, though I see You here before me in Your actual position, as You have described Yourself, I wish to see how You have entered into this cosmic manifestation. I want to see that form of Yours.

O grootste van alle persoonlijkheden, o allerhoogste gedaante, hoewel ik Je hier voor me zie zoals Je werkelijk bent, zoals Je Jezelf hebt beschreven, zou ik willen zien hoe Je deze kosmos bent binnengegaan. Die gedaante van Je wil ik zien.

Listen to Sloka 4

manyase yadi tac chakyaḿ mayā draṣṭum iti prabho

yogeśvara tato me tvaḿ darśayātmānam avyayam

If You think that I am able to behold Your cosmic form, O my Lord, O master of all mystic power, then kindly show me that unlimited universal Self.

Als Je denkt dat ik in staat ben om Je kosmische gedaante te aanschouwen, o Heer, o meester van alle mystieke kracht, toon me dan alsjeblieft dat oneindige, universele Zelf.

Listen to Sloka 5

śrī-bhagavān uvāca

paśya me pārtha rūpāṇi śataśo’tha sahasraśaḥ

nānā-vidhāni divyāni nānā-varṇākṛtīni ca

The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, O son of Pṛthā, see now My opulences, hundreds of thousands of varied divine and multicolored forms.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn beste Arjuna, o zoon van Påthä, aanschouw nu Mijn volheden, honderdduizenden verschillende goddelijke en veelkleurige gedaanten.

Listen to Sloka 6

paśyādityān vasūn rudrān aśvinau marutas tathā

bahūny adṛṣṭa-pūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata

O best of the Bhāratas, see here the different manifestations of Ādityas, Vasus, Rudras, Aśvinī-kumāras and all the other demigods. Behold the many wonderful things which no one has ever seen or heard of before.

O beste onder de Bhärata’s, zie hier de verschillende gedaanten van Äditya’s, Vasu’s, Rudra’s, Aśvinī-kumära’s en alle andere halfgoden. Aanschouw de vele wonderbaarlijke dingen die niemand ooit eerder gezien of gehoord heeft.

Listen to Sloka 7

ihaikasthaḿ jagat kṛtsnaḿ paśyādya sa-carācaram

mama dehe guḍākeśa yac cānyad draṣṭum icchasi

O Arjuna, whatever you wish to see, behold at once in this body of Mine! This universal form can show you whatever you now desire to see and whatever you may want to see in the future. Everything — moving and nonmoving — is here completely, in one place.

O Arjuna, aanschouw in een oogopslag alles wat je wilt zien in dit lichaam van Mij! Deze kosmische gedaante kan je alles laten zien wat je nu en wat je in de toekomst ook maar verlangt te zien. Alles—zowel het bewegende als het niet-bewegende—is hier volledig aanwezig, op een plaats.

Listen to Sloka 8

na tu māḿ śakyase draṣṭum anenaiva sva-cakṣuṣā

divyaḿ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogam aiśvaram

But you cannot see Me with your present eyes. Therefore I give you divine eyes. Behold My mystic opulence!

Maar met de ogen die je nu hebt, kun je Me niet zien. Daarom geef Ik je goddelijke ogen. Aanschouw Mijn mystieke volheid!

Listen to Sloka 9

sañjaya uvāca

evam uktvā tato rājan mahā-yogeśvaro hariḥ

darśayām āsa pārthāya paramaḿ rūpam aiśvaram

Sañjaya said: O King, having spoken thus, the Supreme Lord of all mystic power, the Personality of Godhead, displayed His universal form to Arjuna.

Sañjaya zei: O koning, nadat Hij deze woorden gesproken had, toonde de Allerhoogste Heer van alle mystieke kracht, de Persoonlijkheid Gods, Zijn kosmische gedaante aan Arjuna.

Listen to Sloka 10-11

aneka-vaktra-nayanam anekādbhuta-darśanam

aneka-divyābharaṇaḿ divyānekodyatāyudham

divya-mālyāmbara-dharaḿ divya-gandhānulepanam

sarvāścarya-mayaḿ devam anantaḿ viśvato-mukham

Arjuna saw in that universal form unlimited mouths, unlimited eyes, unlimited wonderful visions. The form was decorated with many celestial ornaments and bore many divine upraised weapons. He wore celestial garlands and garments, and many divine scents were smeared over His body. All was wondrous, brilliant, unlimited, all-expanding.

Arjuna zag in die kosmische gedaante ontelbare monden, ontelbare ogen en ontelbare verbazingwekkende verschijningen. De gedaante droeg vele hemelse sieraden en vele opgeheven goddelijke wapens. Hij droeg hemelse bloemenslingers en gewaden en Zijn lichaam was met vele goddelijke balsems gezalfd. Alles was wonderbaarlijk, schitterend, onbegrensd en breidde zich overal voortdurend uit.

Listen to Sloka 12

divi sūrya-sahasrasya bhaved yugapad utthitā

yadi bhāḥ sadṛśī sā syād bhāsas tasya mahātmanaḥ

If hundreds of thousands of suns were to rise at once into the sky, their radiance might resemble the effulgence of the Supreme Person in that universal form.

Wanneer vele duizenden zonnen tegelijkertijd aan de hemel zouden verschijnen, zou hun straling misschien te vergelijken zijn met de stralengloed van de Allerhoogste Persoon in die kosmische gedaante.

Listen to Sloka 13

tatraikasthaḿ jagat kṛtsnaḿ pravibhaktam anekadhā

apaśyad deva-devasya śarīre pāṇḍavas tadā

At that time Arjuna could see in the universal form of the Lord the unlimited expansions of the universe situated in one place although divided into many, many thousands.

Op dat moment kon Arjuna in de kosmische gedaante van de Heer de oneindige expansies van het universum op een plaats bij elkaar zien, ook al waren deze in vele, vele duizenden verdeeld.

Listen to Sloka 14

tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭa-romā dhanaḿjayaḥ

praṇamya śirasā devaḿ kṛtāñjalir abhāṣata

Then, bewildered and astonished, his hair standing on end, Arjuna bowed his head to offer obeisances and with folded hands began to pray to the Supreme Lord.

Daarop boog Arjuna, overweldigd door verwondering en verbazing en met zijn haar recht overeind, het hoofd om zijn eerbetuigingen te brengen en begon met gevouwen handen tot de Allerhoogste Heer te bidden.

Listen to Sloka 15

arjuna uvāca

paśyāmi devāḿs tava deva dehe sarvāḿs tathā bhūta-viśeṣa-saḿghān

brahmāṇam īśaḿ kamalāsana-stham ṛṣīḿś ca sarvān uragāḿś ca divyān

Arjuna said: My dear Lord Kṛṣṇa, I see assembled in Your body all the demigods and various other living entities. I see Brahmā sitting on the lotus flower, as well as Lord Śiva and all the sages and divine serpents.

Arjuna zei: Mijn dierbare Heer Kṛṣṇa, in Je lichaam zie ik alle halfgoden en verschillende andere soorten levende wezens bij elkaar. Ik zie Brahmä, die op de lotusbloem zit, en ook Heer Śiva , alle wijzen en goddelijke slangen.

Listen to Sloka 16

aneka-bāhūdara-vaktra-netraḿ paśyāmi tvā sarvato’nanta-rūpam

nāntaḿ na madhyaḿ na punas tavādiḿ paśyāmi viśveśvara viśva-rūpa

O Lord of the universe, O universal form, I see in Your body many, many arms, bellies, mouths and eyes, expanded everywhere, without limit. I see in You no end, no middle and no beginning.

O Heer van het universum, o kosmische gedaante, in Je lichaam zie ik overal, zonder einde, ontelbare armen, buiken, monden en ogen verspreid. Ik zie in Jou geen einde, geen midden en geen begin.

Listen to Sloka 17

kirīṭinaḿ gadinaḿ cakriṇaḿ ca tejo-rāśiḿ sarvato dīptimantam

paśyāmi tvāḿ durnirīkṣyaḿ samantād dīptānalārka-dyutim aprameyam

Your form is difficult to see because of its glaring effulgence, spreading on all sides, like blazing fire or the immeasurable radiance of the sun. Yet I see this glowing form everywhere, adorned with various crowns, clubs and discs.

Je gedaante is moeilijk te zien door de verblindende gloed die ze als een laaiend vuur of als de onmetelijke zonneschijn aan alle kanten uitstraalt. En toch kan ik deze stralende gedaante overal zien, gesierd met verschillende kronen, knotsen en discussen.

Listen to Sloka 18

tvam akṣaraḿ paramaḿ veditavyaḿ tvam asya viśvasya paraḿ nidhānam

tvam avyayaḥ śāśvata-dharma-goptā sanātanas tvaḿ puruṣo mato me

You are the supreme primal objective. You are the ultimate resting place of all this universe. You are inexhaustible, and You are the oldest. You are the maintainer of the eternal religion, the Personality of Godhead. This is my opinion.

Jij bent het hoogste en voornaamste doel. Je bent de uiteindelijk rustplaats van dit hele universum. Je bent onuitputtelijk, de oudste, de instandhouder van de eeuwige religie en de Persoonlijkheid Gods. Dit is mijn mening.

Listen to Sloka 19

anādi-madhyāntam ananta-vīryam ananta-bāhuḿ śaśi-sūrya-netram

paśyāmi tvāḿ dīpta-hutāśa-vaktraḿ sva-tejasā viśvam idaḿ tapantam

You are without origin, middle or end. Your glory is unlimited. You have numberless arms, and the sun and moon are Your eyes. I see You with blazing fire coming forth from Your mouth, burning this entire universe by Your own radiance.

Je hebt begin, midden noch einde. Je glorie is onbegrensd. Je hebt talloze armen en de zon en maan zijn Je ogen. Ik zie laaiend vuur uit Je mond komen en met Je eigen uitstraling verzeng Je dit hele universum.

Listen to Sloka 20

dyāv-āpṛthivyor idam antaraḿ hi vyāptaḿ tvayaikena diśaś ca sarvāḥ

dṛṣṭvādbhutaḿ rūpam idaḿ tavograḿ loka-trayaḿ pravyathitaḿ mahātman

Although You are one, You spread throughout the sky and the planets and all space between. O great one, seeing this wondrous and terrible form, all the planetary systems are perturbed.

Hoewel Je een bent, doordring Je de hemel, de planeten en alle ruimte ertussen. O verhevene, het zien van deze wonderbaarlijke en angstaanjagende gedaante vervult alle planetenstelsels met angst.

Listen to Sloka 21

amī hi tvā sura-saḿghā viśanti kecid bhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti

svastīty uktvā maharṣi-siddha-saḿghāḥ stuvanti tvāḿ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ

All the hosts of demigods are surrendering before You and entering into You. Some of them, very much afraid, are offering prayers with folded hands. Hosts of great sages and perfected beings, crying "All peace!" are praying to You by singing the Vedic hymns.

Alle halfgoden geven zich aan Je over en gaan in Je binnen. Sommigen onder hen, die zeer bevreesd zijn, bidden tot Je met gevouwen handen. Vele grote wijzen en volmaakte wezens roepen: ‘Vrede!’ en bidden tot Je door de vedische hymnen te zingen.

Listen to Sloka 22

rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve’śvinau marutaś coṣmapāś ca

gandharva-yakṣāsura-siddha-saḿghā vīkṣante tvāḿ vismitāś caiva sarve

All the various manifestations of Lord Śiva, the Ādityas, the Vasus, the Sādhyas, the Viśvedevas, the two Aśvīs, the Maruts, the forefathers, the Gandharvas, the Yakṣas, the Asuras and the perfected demigods are beholding You in wonder.

Alle verschillende verschijningen van Heer Śiva, de Äditya’s, de Vasu’s, de Sädhya’s, de Viśvedevas, de twee Aśvīs, de Maruts, de voorouders, de Gandharva’s, de Yakṣas, de Asura’s en de volmaakte halfgoden aanschouwen Je in verbijstering.

Listen to Sloka 23

rūpaḿ mahat te bahu-vaktra-netraḿ mahā-bāho bahu-bāhūru-pādam

bahūdaraḿ bahu-daḿṣṭrā-karālaḿ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitās tathāham

O mighty-armed one, all the planets with their demigods are disturbed at seeing Your great form, with its many faces, eyes, arms, thighs, legs, and bellies and Your many terrible teeth; and as they are disturbed, so am I.

O sterkarmige, alle planeten met hun halfgoden sidderen bij het zien van Je grote gedaante met haar vele gezichten, ogen, armen, dijen, benen, buiken en met Je vele schrikwekkende tanden. En ze zijn vol angst, net als ik.

Listen to Sloka 24

nabhaḥ-spṛśaḿ dīptam aneka-varṇaḿ vyāttānanaḿ dīpta-viśāla-netram

dṛṣṭvā hi tvāḿ pravyathitāntarātmā dhṛtiḿ na vindāmi śamaḿ ca viṣṇo

O all-pervading Viṣṇu, seeing You with Your many radiant colors touching the sky, Your gaping mouths, and Your great glowing eyes, my mind is perturbed by fear. I can no longer maintain my steadiness or equilibrium of mind.

O alomtegenwoordige Viṣṇu, nu ik Je met Je vele stralende kleuren tot aan de hemel zie reiken en ik Je opengesperde monden en Je grote gloeiende ogen zie, wordt ik door angst overmand. Ik ben niet meer in staat om kalm te blijven en kan mijn gemoedsrust niet langer bewaren.

Listen to Sloka 25

daḿṣṭrā-karālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānala-saḿnibhāni

diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagan-nivāsa

O Lord of lords, O refuge of the worlds, please be gracious to me. I cannot keep my balance seeing thus Your blazing deathlike faces and awful teeth. In all directions I am bewildered.

O Heer der goden, o toevlucht van alle werelden, wees me alsjeblieft genadig. Nu ik Je fel brandende gezichten des doods en Je afschuwelijke tanden zie, raak ik van streek. In welke richting ik ook kijk, overal raak ik verward.

Listen to Sloka 26-27

amī ca tvāḿ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipāla-saḿghaiḥ

bhīṣmo droṇaḥ sūta-putras tathāsau sahāsmadīyair api yodha-mukhyaih

vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daḿṣṭrā-karālāni bhayānakāni

kecid vilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitair uttamāńgaiḥ

All the sons of Dhṛtarāṣṭra, along with their allied kings, and Bhīṣma, Droṇa, Karṇa and our chief soldiers also — are rushing into Your fearful mouths. And some I see trapped with heads smashed between Your teeth.

Alle zonen van Dhṛtarāṣṭra, samen met de koningen waarmee ze bondgenootschappen gesloten hebben, en Bhīṣma, Droṇa en Karṇa—evenals onze voornaamste strijders—stormen Je angstaanjagende monden binnen. Sommigen van hen zie ik met verbrijzelde hoofden vastzitten tussen Je tanden.

Listen to Sloka 28

yathā nadīnāḿ bahavo’mbu-vegāḥ samudram evābhimukhā dravanti

tathā tavāmī nara-loka-vīrā viśanti vaktrāṇy abhivijvalanti

As the many waves of the rivers flow into the ocean, so do all these great warriors enter blazing into Your mouths.

Zoals de vele golven van rivieren de oceaan binnenstromen, zo gaan al deze grote strijders Je fel brandende monden binnen.

Listen to Sloka 29

yathā pradīptaḿ jvalanaḿ patańgā viśanti nāśāya samṛddha-vegāḥ

tathaiva nāśāya viśanti lokās tavāpi vaktrāṇi samṛddha-vegāḥ

I see all people rushing full speed into Your mouths, as moths dash to destruction in a blazing fire.

Ik zie alle mensen in volle vaart Je monden binnenstormen zoals motten zich ijlings in het verderf storten in een laaiend vuur.

Listen to Sloka 30

lelihyase grasamānaḥ samantāl lokān samagrān vadanair jvaladbhiḥ

tejobhir āpūrya jagat samagraḿ bhāsas tavogrāḥ pratapanti viṣṇo

O Viṣṇu, I see You devouring all people from all sides with Your flaming mouths. Covering all the universe with Your effulgence, You are manifest with terrible, scorching rays.

O Viṣṇu, ik zie Je alle mensen rondom Je verzwelgen met Je vlammende monden. Door Je uitstraling, die zich over het hele universum uitstrekt, ben Je overduidelijk aanwezig met verschrikkelijke en verzengende stralen.

Listen to Sloka 31

ākhyāhi me ko bhavān ugra-rūpo namo’stu te deva-vara prasīda

vijñātum icchāmi bhavantam ādyaḿ na hi prajānāmi tava pravṛttim

O Lord of lords, so fierce of form, please tell me who You are. I offer my obeisances unto You; please be gracious to me. You are the primal Lord. I want to know about You, for I do not know what Your mission is.

O Heer der goden, zo woest van gedaante, vertel me alsjeblieft wie Je bent. Ik breng Je mijn eerbetuigingen; wees me alsjeblieft genadig. Jij bent de oorspronkelijke Heer. Ik wil meer over Je weten, want ik weet niet wat Je missie is.

Listen to Sloka 32

śrī-bhagavān uvāca

kālo’smi loka-kṣaya-kṛt pravṛddho lokān samāhartum iha pravṛttaḥ

ṛte’pi tvā na bhaviṣyanti sarve ye’vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ

The Supreme Personality of Godhead said: Time I am, the great destroyer of the worlds, and I have come here to destroy all people. With the exception of you [the Pāṇḍavas], all the soldiers here on both sides will be slain.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Ik ben de tijd, de grote vernietiger van alle werelden en Ik ben hier gekomen om alle mensen te vernietigen. Met uitzondering van jullie [de Pāṇḍavas], zullen alle strijders hier aan beide zijden gedood worden.

Listen to Sloka 33

tasmāt tvam uttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūn bhuńkṣva rājyaḿ samṛddham

mayaivaite nihatāḥ pūrvam eva nimitta-mātraḿ bhava savyasācin

Therefore get up. Prepare to fight and win glory. Conquer your enemies and enjoy a flourishing kingdom. They are already put to death by My arrangement, and you, O Savyasācī, can be but an instrument in the fight.

Sta daarom op. Bereid je voor op de strijd en verwerf jezelf roem. Versla je vijanden en geniet van een voorspoedig koninkrijk. Door Mijn regeling zijn ze al gedood en jij, o Savyasācī, kunt enkel een instrument zijn in de strijd.

Listen to Sloka 34

droṇaḿ ca bhīṣmaḿ ca jayadrathaḿ ca karṇaḿ tathānyān api yodha-vīrān

mayā hatāḿs tvaḿ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān

Droṇa, Bhīṣma, Jayadratha, Karṇa and the other great warriors have already been destroyed by Me. Therefore, kill them and do not be disturbed. Simply fight, and you will vanquish your enemies in battle.

Droṇa, Bhīṣma, Jayadratha, Karṇa en de andere grote strijders zijn al door Mij vernietigd. Dood ze daarom en wees niet bevreesd. Vecht en je zult je vijanden in de strijd verslaan.

Listen to Sloka 35

sañjaya uvāca

etac chrutvā vacanaḿ keśavasya kṛtāñjalir vepamānaḥ kirīṭī

namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaḿ sa-gadgadaḿ bhīta-bhītaḥ praṇamya

Sañjaya said to Dhṛtarāṣṭra: O King, after hearing these words from the Supreme Personality of Godhead, the trembling Arjuna offered obeisances with folded hands again and again. He fearfully spoke to Lord Kṛṣṇa in a faltering voice, as follows.

Sañjaya zei tot Dhṛtarāṣṭra: O koning, nadat hij deze woorden van de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods had gehoord, bracht de bevende Arjuna met gevouwen handen keer op keer zijn eerbetuigingen en sprak stamelend en vol angst de volgende woorden tot Heer Kṛṣṇa.

Listen to Sloka 36

arjuna uvāca

sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagat prahṛṣyaty anurajyate ca

rakṣāḿsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddha-saḿghāḥ

Arjuna said: O master of the senses, the world becomes joyful upon hearing Your name, and thus everyone becomes attached to You. Although the perfected beings offer You their respectful homage, the demons are afraid, and they flee here and there. All this is rightly done.

Arjuna zei: O meester van de zintuigen, de wereld verheugt zich in het horen van Je naam en daardoor raakt iedereen aan Je gehecht. De volmaakte wezens brengen Je hun respectvolle eerbetuigingen, maar de demonen zijn bang en vluchten alle kanten uit. En dit alles is zoals het moet zijn.

Listen to Sloka 37

kasmāc ca te na nameran mahātman garīyase brahmaṇo’py ādi-kartre

ananta deveśa jagan-nivāsa tvam akṣaraḿ sad asat tat-paraḿ yat

O great one, greater even than Brahmā, You are the original creator. Why then should they not offer their respectful obeisances unto You? O limitless one, God of gods, refuge of the universe! You are the invincible source, the cause of all causes, transcendental to this material manifestation.

O verhevene, groter zelfs dan Brahmä, Je bent de oorspronkelijke schepper. Waarom zouden ze Je dan niet hun respectvolle eerbetuigingen brengen? O onbegrensde, God der goden, toevlucht van het universum! Je bent de onoverwinnelijke oorsprong, de oorzaak van alle oorzaken en Je bent ontstegen aan de materiele wereld.

Listen to Sloka 38

tvam ādi-devaḥ puruṣaḥ purāṇas tvam asya viśvasya paraḿ nidhānam

vettāsi vedyaḿ ca paraḿ ca dhāma tvayā tataḿ viśvam ananta-rūpa

You are the original Personality of Godhead, the oldest, the ultimate sanctuary of this manifested cosmic world. You are the knower of everything, and You are all that is knowable. You are the supreme refuge, above the material modes. O limitless form! This whole cosmic manifestation is pervaded by You!

Je bent de oorspronkelijke Persoonlijkheid Gods, de oudste, de uiteindelijke rustplaats van deze gemanifesteerde kosmos. Je bent degene die alles kent en Je bent al wat kenbaar is. Je bent de hoogste toevlucht en Je bent ontstegen aan de materiele hoedanigheden. O oneindige gedaante! Deze hele kosmos is doordrongen van Jou!

Listen to Sloka 39

vāyur yamo’gnir varuṇaḥ śaśāńkaḥ prajāpatis tvaḿ prapitāmahaś ca

namo namas te’stu sahasra-kṛtvaḥ punaś ca bhūyo’pi namo namas te

You are air, and You are the supreme controller! You are fire, You are water, and You are the moon! You are Brahmā, the first living creature, and You are the great-grandfather. I therefore offer my respectful obeisances unto You a thousand times, and again and yet again!

Je bent lucht en Je bent de allerhoogste bestuurder! Je bent vuur, Je bent water en Je bent de maan! Je bent Brahmä, het eerste levend wezen, en Je bent de overgrootvader. Ik breng Je daarom duizendmaal mijn respectvolle eerbetuigingen, steeds weer opnieuw!

Listen to Sloka 40

namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas te namo’stu te sarvata eva sarva

ananta-vīryāmita-vikramas tvaḿ sarvaḿ samāpnoṣi tato’si sarvaḥ

Obeisances to You from the front, from behind and from all sides! O unbounded power, You are the master of limitless might! You are all-pervading, and thus You are everything!

Ik breng mijn eerbetuigingen vóór Je, achter Je en van alle kanten! O grenzeloos vermogen, Je bent de meester van onbegrensde kracht! Je bent alomtegenwoordig en daarom ben Je alles!

Listen to Sloka 41-42

sakheti matvā prasabhaḿ yad uktaḿ he kṛṣṇa he yādava he sakheti

ajānatā mahimānaḿ tavedaḿ mayā pramādāt praṇayena vāpi

yac cāvahāsārtham asatkṛto’si vihāra-śayyāsana-bhojaneṣu

eko’tha vāpy acyuta tat-samakṣaḿ tat kṣāmaye tvām aham aprameyam

Thinking of You as my friend, I have rashly addressed You "O Kṛṣṇa," "O Yādava," "O my friend," not knowing Your glories. Please forgive whatever I may have done in madness or in love. I have dishonored You many times, jesting as we relaxed, lay on the same bed, or sat or ate together, sometimes alone and sometimes in front of many friends. O infallible one, please excuse me for all those offenses.

Omdat ik Je als mijn vriend beschouwde, heb ik Je in mijn onbezonnenheid aangesproken met ‘O Kṛṣṇa’, ‘O Yädava’, ‘O mijn vriend’, zonder me van Je grootheid bewust te zijn. Vergeef alsjeblieft al wat ik uit dwaasheid of uit liefde gedaan mag hebben. Ik heb Je vaak zonder eerbied behandeld, terwijl we ons al grappen makend ontspanden, terwijl we op hetzelfde bed lagen of samen ergens zaten of aten, soms alleen en soms in het bijzijn van vele vrienden. O onfeilbare, vergeef me alsjeblieft al die beledigingen.

Listen to Sloka 43

pitāsi lokasya carācarasya tvam asya pūjyaś ca gurur garīyān

na tvat-samo’sty abhyadhikaḥ kuto’nyo loka-traye’py apratima-prabhāva

You are the father of this complete cosmic manifestation, of the moving and the nonmoving. You are its worshipable chief, the supreme spiritual master. No one is equal to You, nor can anyone be one with You. How then could there be anyone greater than You within the three worlds, O Lord of immeasurable power?

Je bent de vader van deze hele kosmische manifestatie, van alles wat beweegt en niet beweegt. Je bent er de eerbiedwaardige meester van en de allerhoogste spiritueel leraar. Niemand is groter dan Jij en evenmin kan iemand een met Je zijn. O Heer van onmetelijke macht, hoe zou er in de drie werelden dan iemand groter kunnen zijn dan Jij?

Listen to Sloka 44

tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaḿ prasādaye tvām aham īśam īḍyam

piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum

You are the Supreme Lord, to be worshiped by every living being. Thus I fall down to offer You my respectful obeisances and ask Your mercy. As a father tolerates the impudence of his son, or a friend tolerates the impertinence of a friend, or a wife tolerates the familiarity of her partner, please tolerate the wrongs I may have done You.

Jij bent de Allerhoogste Heer die het waard is om door ieder levend wezen vereerd te worden. Daarom val ik neer om Je mijn respectvolle eerbetuigingen te brengen en Je om genade te smeken. Zoals een vader de brutaliteit van zijn zoon tolereert, zoals een vriend zich niet aan de vrijmoedigheid van een vriend stoort of zoals een echtgenoot de vertrouwelijkheid van zijn vrouw toelaat, vergeef zo ook alsjeblieft al die keren dat ik Je zonder eerbied heb behandeld.

Listen to Sloka 45

adṛṣṭa-pūrvaḿ hṛṣito’smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaḿ mano me

tad eva me darśaya deva rūpaḿ prasīda deveśa jagan-nivāsa

After seeing this universal form, which I have never seen before, I am gladdened, but at the same time my mind is disturbed with fear. Therefore please bestow Your grace upon me and reveal again Your form as the Personality of Godhead, O Lord of lords, O abode of the universe.

Nu ik deze kosmische gedaante, die ik nooit eerder aanschouwde, gezien heb, ben ik verheugd, maar tegelijkertijd is mijn geest vervuld van angst. Wees me daarom alsjeblieft genadig en toon me opnieuw Je gedaante als de Persoonlijkheid Gods, o Heer der heren, o toevlucht van het universum.

Listen to Sloka 46

kirīṭinaḿ gadinaḿ cakra-hastam icchāmi tvāḿ draṣṭum ahaḿ tathaiva

tenaiva rūpeṇa catur-bhujena sahasra-bāho bhava viśva-mūrte

O universal form, O thousand-armed Lord, I wish to see You in Your four-armed form, with helmeted head and with club, wheel, conch and lotus flower in Your hands. I long to see You in that form.

O kosmische gedaante, o duizendarmige Heer, ik wil Je graag in je vierarmige gedaante zien, met een gekroond hoofd en met knots, discus, hoornschelp en lotusbloem in Je handen. Ik verlang ernaar Je in die gedaante te zien.

Listen to Sloka 47

śrī-bhagavān uvāca

mayā prasannena tavārjunedaḿ rūpaḿ paraḿ darśitam ātma-yogāt

tejo-mayaḿ viśvam anantam ādyaḿ yan me tvad-anyena na dṛṣṭa-pūrvam

The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, happily have I shown you, by My internal potency, this supreme universal form within the material world. No one before you has ever seen this primal form, unlimited and full of glaring effulgence.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn dierbare Arjuna, met genoegen heb Ik je door Mijn interne vermogen deze allerhoogste kosmische gedaante in de materiele wereld laten zien. Vóór jou heeft niemand deze oorspronkelijke gedaante, die onbegrensd is en verblindend fel schijnt, ooit gezien.

Listen to Sloka 48

na veda yajñādhyayanair na dānair na ca kriyābhir na tapobhir ugraiḥ

evaḿ-rūpaḥ śakya ahaḿ nṛ-loke draṣṭuḿ tvad-anyena kuru-pravīra

O best of the Kuru warriors, no one before you has ever seen this universal form of Mine, for neither by studying the Vedas, nor by performing sacrifices, nor by charity, nor by pious activities, nor by severe penances can I be seen in this form in the material world.

O beste van de Kuru-strijders, vóór jou heeft niemand ooit deze kosmische gedaante van Mij gezien, want in de materiele wereld kan Ik niet in deze gedaante worden waargenomen door de veda’s te bestuderen, door offers te brengen, door vrijgevigheid, door vrome activiteiten of door zware ascese te beoefenen.

Listen to Sloka 49

mā te vyathā mā ca vimūḍha-bhāvo dṛṣṭvā rūpaḿ ghoram īdṛń mamedam

vyapeta-bhīḥ prīta-manāḥ punas tvaḿ tad eva me rūpam idaḿ prapaśya

You have been perturbed and bewildered by seeing this horrible feature of Mine. Now let it be finished. My devotee, be free again from all disturbances. With a peaceful mind you can now see the form you desire.

Je bent angstig geworden en verward geraakt door deze verschrikkelijke verschijning van Mij te zien. Laat dat nu voorbij zijn. Mijn toegewijde, wees weer vrij van alle angst. Je kunt nu met een rustige geest de gedaante aanschouwen die je verlangt te zien.

Listen to Sloka 50

sañjaya uvāca

ity arjunaḿ vāsudevas tathoktvā svakaḿ rūpaḿ darśayām āsa bhūyaḥ

āśvāsayām āsa ca bhītam enaḿ bhūtvā punaḥ saumya-vapur mahātmā

Sañjaya said to Dhṛtarāṣṭra The Supreme Personality of Godhead, Kṛṣṇa, having spoken thus to Arjuna, displayed His real four-armed form and at last showed His two-armed form, thus encouraging the fearful Arjuna.

Saïjaya zei tot Dhṛtarāṣṭra: Nadat de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods,Kṛṣṇa, zo tot Arjuna gesproken had, toonde Hij Zijn werkelijke, vierarmige gedaante en ten slotte Zijn gedaante met twee armen, waarmee Hij de angstige Arjuna bemoedigde.

Listen to Sloka 51

arjuna uvāca

dṛṣṭvedaḿ mānuṣaḿ rūpaḿ tava saumyaḿ janārdana

idānīm asmi saḿvṛttaḥ sa-cetāḥ prakṛtiḿ gataḥ

When Arjuna thus saw Kṛṣṇa in His original form, he said: O Janārdana, seeing this humanlike form, so very beautiful, I am now composed in mind, and I am restored to my original nature.

Toen Arjuna Kṛṣṇa in Zijn oorspronkelijke gedaante zag, zei hij: O Janärdana, nu ik deze menselijke gedaante zie, die zo bijzonder aantrekkelijk is, is mijn geest rustig en kom ik weer tot mezelf.

Listen to Sloka 52

śrī-bhagavān uvāca

sudurdarśam idaḿ rūpaḿ dṛṣṭavān asi yan mama

devā apy asya rūpasya nityaḿ darśana-kāńkṣiṇaḥ

The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, this form of Mine you are now seeing is very difficult to behold. Even the demigods are ever seeking the opportunity to see this form, which is so dear.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn beste Arjuna, deze gedaante van Mij, die je nu ziet, is zeer moeilijk te aanschouwen. Zelfs de halfgoden zoeken altijd naar een gelegenheid om deze gedaante, die zo geliefd is, te zien.

Listen to Sloka 53

nāhaḿ vedair na tapasā na dānena na cejyayā

śakya evaḿ-vidho draṣṭuḿ dṛṣṭavān asi māḿ yathā

The form you are seeing with your transcendental eyes cannot be understood simply by studying the Vedas, nor by undergoing serious penances, nor by charity, nor by worship. It is not by these means that one can see Me as I am.

De gedaante die je nu met je transcendentale ogen ziet, kan niet worden begrepen door de veda’s te bestuderen, door zware ascese te beoefenen, door vrijgevig te zijn of door offers te brengen. Het is niet door deze methoden dat men Mij kan zien zoals Ik ben.

Listen to Sloka 54

bhaktyā tv ananyayā śakya aham evaḿ-vidho’rjuna

jñātuḿ draṣṭuḿ ca tattvena praveṣṭuḿ ca parantapa

My dear Arjuna, only by undivided devotional service can I be understood as I am, standing before you, and can thus be seen directly. Only in this way can you enter into the mysteries of My understanding.

Mijn dierbare Arjuna, alleen door onverdeelde devotionele dienst kan Ik worden gekend zoals Ik ben, zoals Ik hier voor je sta, en kan Ik rechtstreeks worden gezien. Alleen op deze manier kun je doordringen in de mysteries van het begrijpen van Mij.

Listen to Sloka 55

mat-karma-kṛn mat-paramo mad-bhaktaḥ sańga-varjitaḥ

nirvairaḥ sarva-bhūteṣu yaḥ sa mām eti pāṇḍava

My dear Arjuna, he who engages in My pure devotional service, free from the contaminations of fruitive activities and mental speculation, he who works for Me, who makes Me the supreme goal of his life, and who is friendly to every living being — he certainly comes to Me.

Beste Arjuna, degene die Mij zuivere devotionele dienst bewijst, die vrij is van de onzuiverheden van resultaatgerichte activiteiten en speculatieve kennis, die voor Mij werkt, die Mij het hoogste doel van zijn leven maakt en die vriendelijk is voor alle levende wezens, die zal zeker tot Mij komen.

End of chapter 11

HOOFDSTUK ELF
De kosmische gedaante